Belgische Vereniging van Artsensyndicaten

Teleconsultatie: van euforie naar risico van proletarisering van de arts?

BRUSSEL 16/04 - Voor de pandemie moest niemand er iets van weten. Tijdens de eerste golf kon men niet anders dan op deze manier consultaties organiseren. En nu blijkt dat dit in de toekomst een blijver zal zijn. Enkele artsen weigerden om ermee te werken, andere confraters twijfelen nog. Maar heel wat artsen zijn er toch mee aan de slag gegaan nadat ze er enkele keren mee hadden kennisgemaakt. Al naargelang de landen zijn er verschillen in teleconsultaties, maar er rijzen eveneens vragen die verder reiken dan het louter klinische of sociale belang ervan. Dit is mijn persoonlijke getuigenis, in een context van grote financiële belangen waarvan de toekomstige gevolgen moeilijk te voorspellen zijn.Mijn werk is verdeeld tussen een zelfstandige activiteit (met persoonlijke contacten) in België en teleconsultaties in Frankrijk via het Qare-platform, een nieuwe afdeling van AXA-verzekeringen. Uw dienaar is een van de vele confraters die plezier scheppen in twee types van werk van Hippocrates.

 

Zonder enige twijfel: het einde van het klinische onderzoek is nog niet voor morgen. In de praktijk merken veel artsen echter op dat ze nogal wat problemen op basis van een goede anamnese kunnen oplossen. Een teleconsultatie gaat dus verder dan het louter voorschrijven van geneesmiddelen of het opstellen van allerlei certificaten. Naast labtests en medische beeldvorming zien we meer en meer geconnecteerde devices (voor bloeddruk, glykemie en ecg in het bijzonder). Er zijn zelfs in apotheken cabines voor zelfauscultatie, met elektronische stethoscopen en camera's om keel, trommelvliezen, huid en netvlies in beeld te brengen. Patiënten doen beroep op teleconsultaties omdat het effectief en snel is, maar ook omdat er bijvoorbeeld in zijn/haar regio te weinig artsen zijn.

 

Teleconsultatie in Frankrijk is niet alleen beschikbaar voor conventieel gevestigde artsen: platformen bieden ook consultaties aan voor artsen zonder patiënten, van Duinkerken tot Bayonne, via Parijs. Het speciale bediendenstatuut is niet uitzonderlijk voor Frankrijk, met een verloning in de vorm van een percentage van de gepresteerde consultaties (en waarvan de arts de frequentie en de uren vrij kan kiezen). Vergeleken met andere gesalariëerde medische beroepen is het aanbod concurrentieel, met een performant, eenvoudig en effectief onlineplatform. Komt daarbij nog de uiteenlopende opleidingen en een forum voor communicatie tussen de verschillende specialisten. Voor avond-, nacht- (gesloten agenda tussen middernacht en 6 uur 's ochtend) of weekendconsultaties zijn er geen bijzondere honoraria voorzien, moeten we vooral een foutloos parcours rijden en lacht de toekomst ons toe. Behalve dat…

 

Geneeskunde zonder grenzen voor de patiënt

 

Verrassing op 12 april laatstleden. De arts-medewerkers van Qare kregen via pers en mail te horen dat de HealthHero-groep de start-up heeft overgekocht. Het hoofdkwartier van HealthHero is in Londen en reeds actief op dit vlak in het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Duitsland, met de duidelijke bedoeling om een wereldspeler te worden. Aan het hoofd van de groep staat een jonge Indische investeerder. Op de website staat glashelder dat de groep 24 uur op 24 en 7 dagen op 7 medische consultaties wil aanbieden. In een eerste fase in samenwerking met private ziekteverzekeraars, maar later ook met intermediaire instanties, met de Britse National Health Service (NHS). Wat nog meer opvalt op de website: een internetpagina gaat over het onderschrijven door de groep van een charter tegen moderne slavernij, in het belang van haar medewerkers (1).

 

Alles bij elkaar opgeteld zouden al deze ingrediënten de vrees voor een toekomstige proletarisering van (tele)consulterende artsen kunnen oproepen, met een race naar de laagste bieder in termen van verloning. Kortom, een praktische toepassing van ongebreidelde globalisering in de medische wereld, met een toekomst waar er geen grenzen meer zijn (waarom geen prijzenoorlog voor robotchirurgie op afstand?). Sinds vele jaren ondernemen patiënten medische reizen voor hun tanden, esthetische chirurgie en zelfs orgaantransplantaties voor de rijken…

 

Moeten we bang zijn voor grote veranderingen? Volgens de Qare-bestuurders hoeven we niks te vrezen. Intussen hebben ze hun systeem uitgebreid met een systematische regeling derde betaler voor teleconsulterende patiënten. België wil het ergste vermijden.

 

Hoe is de situatie in België?

 

Dr. Didier du Boullay is lid van BVAS en van de Orde der artsen van Brabant: "BVAS is voor de ontwikkeling van de teleconsultatie, maar enkel als aanvulling op de klassieke consultatie. We moeten de kwaliteit waarborgen die enkel de lokale artsen van het land kunnen verstrekken, ook met tracering om misbruik te vermijden. Enkel deze teleconsultaties zouden maar voor terugbetaling door het RIZIV in aanmerking mogen komen. Het systeem zou eigendom van de artsen moeten blijven. We werken op dit ogenblik aan een project in samenwerking met een groep die een kwaliteitsalgoritme heeft ontwikkeld. Een verbinding met het Brussels Gezondheidsnetwerk is operationeel en is bovendien voorzien met eHealth."

 

In een dergelijk kader vreest Dr. du Boullay geen uitwassen en hij voegt er nog aan toe dat AXA België niks te maken heeft met wat AXA France/Qare in Frankrijk heeft opgezet. Maar wie kan met zekerheid zeggen dat de Belgische geneeskunde, in voor- of tegenspoed, binnen enkele decennia of zelfs maanden nog kan bestaan los van een mogelijke geglobaliseerde geneeskunde? 

 

Voor de voorzitter van de Belgische huisartsenvereniging GBO, Paul De Munck, bestaat er ongetwijfeld een risico van een geglobaliseerde telegeneeskunde waar misbruik voorkomt, maar dat risico is voor hem eerder beperkt: "Het fysieke contact tussen arts-patiënt blijft belangrijk", zowel voor zorgverstrekkers als voor patiënten. "De pandemie heeft duidelijk aangetoond hoe we sociale en persoonlijke contacten nodig hebben. Vanaf nu zal het systeem van teleconsultaties zeker blijven, maar enkel ter aanvulling. We mogen ons echter niet inbeelden dat teleconsultaties een oplossing zijn voor het probleem van een tekort aan artsen in bepaalde regio's. Digitaal heeft vele voorbeelden, bijvoorbeeld voor een tele-expertise (in het bijzonder voor het multidisciplinair oncologisch consult), maar heeft ook zijn beperkingen."

 

Hij voegt er nog aan toe dat het niet is omdat grote groepen aanzienlijke financiële risico's nemen, ze er zeker van zijn dat ze in hun opzet zullen slagen.

 

Referentie

  1. https://www.healthhero.com/healthhero-modern-slavery-policy-statement/

 

MediQuality biedt haar leden de mogelijkheid hun mening te uiten over actuele en/of medische kwesties. Deze opinies weerspiegelen de persoonlijke mening van hun auteur en vallen onder diens verantwoordelijkheid.

 

 

Dr Claude Leroy, huisarts

 

Bron: Mediquality